Mỗi năm, chúng tôi nhận hàng chục cuộc gọi từ người mua trong khoảng 28–30 tết: "Cây quất nhà tôi đang rụng quả, phải làm sao?" Trong hầu hết các trường hợp, nguyên nhân không phải cây xấu hay do vườn — mà do một trong năm yếu tố dưới đây.
Nguyên nhân 1: Thay đổi môi trường đột ngột
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất và ít người ngờ tới. Cây quất ở vườn quen với môi trường ngoài trời: nắng trực tiếp 6–8 giờ/ngày, gió tự nhiên, độ ẩm nhất định. Khi đưa vào nhà, đặc biệt phòng máy lạnh, cây bị sốc môi trường.
Dấu hiệu: quả rụng nhiều trong 1–3 ngày đầu sau khi mang về. Lá có thể héo nhẹ.
Cách xử lý: Đặt cây gần cửa sổ có ánh sáng tự nhiên. Nếu trời lạnh, không để cây trước điều hòa thổi trực tiếp. Giảm nhiệt độ máy lạnh không dưới 24–25°C nếu cây ở trong phòng. Tưới nhẹ mỗi sáng.
Nguyên nhân 2: Tưới nước sai cách
Tưới quá nhiều là nguyên nhân số 2. Khi đất luôn ẩm ướt, rễ thiếu oxy, bắt đầu thối dần. Khi rễ hỏng, quả bị cắt nguồn dinh dưỡng và rụng hàng loạt.
Dấu hiệu: đất luôn ẩm ướt dù không tưới, lá vàng dưới gốc, quả rụng đồng loạt.
Cách xử lý: Ngừng tưới ngay. Để đất khô hoàn toàn trên bề mặt trước khi tưới lại. Chọc vài lỗ nhỏ quanh thành chậu để thông khí nếu đất quá chặt.
Nguyên nhân 3: Cây bị xử lý hóa chất giữ màu
Một số cây được phun hoặc ngâm hóa chất để giữ màu quả xanh-vàng trên đường vận chuyển dài. Khi về nhà, hiệu lực hóa chất hết — quả rụng hàng loạt trong 3–5 ngày.
Dấu hiệu: quả có màu đều bất thường (không có sắc độ chuyển màu tự nhiên), bề mặt quả hơi bóng không tự nhiên, không có mùi thơm nhẹ đặc trưng của quất chín.
Cách xử lý: Không có cách khắc phục — đây là hậu quả của chọn cây sai từ đầu. Để giúp cây giữ được quả còn lại, đặt nơi mát, tưới vừa phải, không bón phân.
Nguyên nhân 4: Vận chuyển và bốc xếp sai
Khi di chuyển cây về nhà, nếu đặt cây nằm nghiêng, rung xóc mạnh, hoặc bốc không đúng cách — các cuống quả bị tổn thương. Quả không rụng ngay mà rụng dần trong 1–2 ngày sau.
Cách phòng: Khi chở quất, luôn đặt cây thẳng đứng. Chèn lót xung quanh. Chạy chậm trên đường xóc.
Nguyên nhân 5: Cây quá nhiều quả
Cây được xử lý để giữ nhiều quả hơn khả năng nuôi của nó. Khi về nhà không còn được bổ sung phân và chất kích thích, cây tự loại bỏ bớt quả để cân bằng.
Dấu hiệu: rụng đều khắp cây, không chỉ một chỗ. Những quả rụng thường là quả nhỏ hoặc quả ở vị trí ít ánh sáng nhất.
Cách xử lý: Chấp nhận tự nhiên — cây đang tự điều chỉnh. Đặt cây nơi có ánh sáng tốt nhất trong nhà để hỗ trợ quá trình này.
Cách tổng quát để quất không rụng quả sớm
- Đặt cây nơi có ánh sáng tự nhiên (cửa sổ hướng đông hoặc nam)
- Tưới 1 lần/ngày buổi sáng, lượng vừa đủ ẩm
- Không để điều hòa thổi trực tiếp vào cây
- Không di chuyển cây nhiều khi đã đặt ổn định
- Không bón phân trong thời gian trưng bày tết
- Tránh để cây gần nguồn nhiệt (bếp, đèn sưởi)
Xem thêm: Tưới nước quất tết đúng cách · Bí quyết chọn quất cảnh tết đẹp (để tránh mua nhầm cây xử lý hóa chất)